• Γαρζενίκος ΤΕΥΧΟΣ 2
Περιοδική έκδοση για την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της Ελάτης ΑρκαδίαςΣυγγραφέας: Παπαχατζής Φώτης, Θαλασσινού Έλσα, Γιαννακοπούλου - Τσενέ Γιώτα

Για να αποθηκεύσετε δωρεάν το 2ο τεύχος (ebook) πατήστε ΕΔΩ

Από τις εκδόσεις ΤΟ ΣΚΑΘΑΡΙ κυκλοφορεί το 2ο τεύχος του περιοδικού Γαρζενίκος. Για την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της Ελάτης Αρκαδίας

 

 «Η παρούσα περιοδική έκδοση προέκυψε από τη βαθύτερη επιθυμία μας να γνωρίσουμε καλύτερα τον τόπο μας, να περιγράψουμε, να καταγράψουμε και να σκεφτούμε τρόπους προστασίας της άυλης και υλικής πολιτιστικής κληρονομιάς του. Επίσης, να γνωρίσουμε την ιστορία των ανθρώπων και προσωπικότητες της Ελάτης, φευγαλέες φιγούρες μέσα στον χρόνο, που η παρουσία τους ήταν ένα αφανές, διακριτικό πέρασμα στον μικρόκοσμο του τόπου μας. Οι αναφορές μας σε ανθρώπους δεν θα περιορίζεται μόνο στους Γαρζενικιώτες της Ελάτης αλλά και σε αυτούς που παλαιότερα μετανάστευσαν σε άλλα μέρη της Πελοποννήσου, κυρίως στη Μεσσήνη (Νησί) και στην Ηλεία.Με λίγα λόγια, θα θέλαμε να αναδειχθεί η ιστορία, οι παραδόσεις και οι θρύλοι της Ελάτης (παλιά Γαρζενίκος), αυτού του μικρού, ορεινού χωριού στα δάση του Μαινάλου.

    Η έρευνα για την ιστορία και τα μνημεία της Ελάτης δεν μπορεί να περιοριστεί στον μικρό της γεωγραφικό χώρο. Το χωριό κάθε άλλο παρά αποκομμένο είναι από τον περιβάλλοντα χώρο και τους γειτονικούς του οικισμούς. Αποτελεί μέρος του ίδιου ορεινού όγκου μαζί με τα άλλα μικρά χωριά ή κεφαλοχώρια, όλα έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά και παρόμοια ιστορική διαδρομή.

    Έτσι, λοιπόν, δημιουργήθηκε μια άτυπη ομάδα, με κοινούς στόχους, αποτελούμενη από τον κ. Φώτη Παπαχατζή, μόνιμο κάτοικο Ελάτης, την κα Έλσα Θαλασσινού από τη Βυτίνα και την κα Γιώτα Γιαννακοπούλου - Τσενέ με καταγωγή από την Ελάτη».

Επιμέλεια: Τάτση Γεωργία
Είδος: Περιοδικό
ISBN-13: 977-2654-122-02-5
ISSN: 2654-122Χ
Έτος έκδοσης: 2020
Πρώτη έκδοση: Ιούλιος 2020
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
Σελίδες: 580
Τόμος: 2ος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Οι πηγές για την ανέγερση της εκκλησίας

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΗΣ ΝΑΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ (1453-1821), ΕΠΙ ΚΥΒΕΡΝΗΤΗ ΙΩ. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ (1828-1831) ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΟΘΩΝΑ (1833-1843)

ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΗΣ ΝΑΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΤΗΣ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ

Ναοδομία

Το θεσμικό πλαίσιο και η διαδικασία αδειοδότησης

Η αρχιτεκτονική των ναών κατά την Τουρκοκρατία

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΝΑΩΝ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (1821-1827)

ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ (1828-1831)

ΑΝΤΙΒΑΣΙΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ ΤΟΥ

ΟΘΩΝΑ (1833-1843)

Το έργο της Επιτροπής

Η Διακήρυξη της ανεξαρτησίας της Ελληνικής Εκκλησίας

ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΝΑΩΝ

Οι Υπουργικές Εγκύκλιοι

Η πρώτη Εγκύκλιος

Η δεύτερη Εγκύκλιος

Η τρίτη Εγκύκλιος

Οι μη ενοριακοί ναοί, εξωκλήσια κ.λπ.

Ενορίες και εφημέριοι της Επισκοπής Γόρτυνος

Η τέταρτη Εγκύκλιος

Η πέμπτη Εγκύκλιος

Οι προβλέψεις του περί Δήμων Νόμου και

του Βασ. Διατάγματος της 1/13 Δεκεμβρίου 1836

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Οι διαπιστώσεις και προτάσεις των δύο επιτροπών

Οι θεσμικές παρεμβάσεις

Η τυπική διαδικασία

Η εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου στην πράξη

Η εξέλιξη της διαδικασίας αδειοδότησης

Η επιχειρηματολογία των αιτούντων κατοίκων

Η αντιμετώπιση των αιτήσεων από το Υπουργείο

των Εκκλησιαστικών

Χρηματοδότηση ανέγερσης ναών από το κράτος

Χρήση των οικοδομικών υλικών των παλαιότερων ναών

Χρήση οικοδομικών υλικών από αρχαιολογικούς χώρους

Η μεταφορά των νεκροταφείων από τους περιβόλους

των ενοριακών ναών

Νάρθηκας – Κωδωνοστάσιο

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

Η ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ - ΟΙ ΙΕΡΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΟΘΩΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ - ΝΑΟΙ, ΕΞΩΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΑΓΙΩΝΥΜΙΑ ΤΟΥ ΓΑΡΖΕΝΙΚΟΥ

ΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ

1. Η αίτηση των κατοίκων του Γαρζενίκου προς τον Δήμαρχο Νυμφασίας

2. Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Νυμφασίας

3. Η γνωμοδότηση της Προσωρινής Επιτροπής της Επισκοπής Γόρτυνος

4. Η υποβολή των αιτήσεων από τη Διοίκηση Γορτυνίας προς τη Γραμματεία των Εκκλησιαστικών

5. Η απάντηση του Υπουργείου των Εκκλησιασικών προς τη Διοίκηση Γορτυνίας για την παροχή διευκρινίσεων ως προς την ακριβή θέση του νέου ναού

6. Απάντηση της Διοίκησης Γορτυνίας στο αίτημα του Υπουργείου

7. Η παροχή της άδειας ανέγερσης του ναού από το Υπουργείο των Εκκλησιαστικών

Η ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ Η ΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΑΝΕΥΡΕΣΗ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΤΙΣΙΜΟ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Η παράδοση όπως την διηγούνταν οι παλαιότεροι Γαρζενικιώτες

Η παράδοση όπως την κατέγραψε ο Π. Παπαζαφειρόπουλος

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Α΄. Η ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Ο Χρόνης Γιαννακόπουλος

Η διαδρομή από τον Γαρζενίκο στη Μεσσήνη

Το αντίτιμο των πέντε γροσίων για την αγορά της εικόνας

Επίσκοποι στη Γορτυνία από το 1796 ώς το 1852

Τα συμβάντα μετά τη μεταφορά της εικόνας από τη Στεμνίτσα στον Γαρζενίκο

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Β΄. Η ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΑΝΕΓΕΡΣΗΣ

1. Η αίτηση των κατοίκων

Η παλαιότερη εκκλησία

Ο πληθυσμός του Γαρζενίκου

Το απαιτούμενο χρηματικό ποσό

Οι υπογραφές των κατοίκων

Η πενταμελής επιτροπή

Οι Γαρζενικιώτες που υπογράφουν την αίτηση για την παροχή άδειας ανέγερσης του ναού

2. Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου

3. Η γνωμοδότηση της Προσωρινής Εκκλησιαστικής Επιτροπής της Επισκοπής Γορτύνης

4. Η προώθηση του φακέλου προς το Υπουργείο των Εκκλησιαστικών

5. Η εξέλιξη της αλληλογραφίας του Διοικητή Γορτυνίας με το Υπουργείο των Εκκλησιαστικών

ΤΟ ΚΤΙΣΙΜΟ ΤΟΥ ΝΑΟΥ

Προϋπολογισμός και σχέδιο

Διαθεσιμότητα μαστόρων - Οι οικοδομικές εργασίες τον χειμώνα

Οι κτίστες

Αποπεράτωση - Επιγραφές

Η μορφή της εκκλησίας μέχρι σήμερα

Εκκλησιαστικές Επιτροπές

Ενθύμια

ΟΙ ΙΕΡΕΙΣ ΤΟΥ ΓΑΡΖΕΝΙΚΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΟΘΩΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

Εφημέριοι της Επισκοπής Γορτύνης

Μισθοδοσία των εφημέριων

Οι ιερείς του Γαρζενίκου

1. Ιερομόναχος Ανανίας Δημόπουλος

Τα έγγραφα

Δανιήλ Παναγιωτόπουλος

Ο εγκλεισμός των αρχιερέων και προκρίτων στις φυλακές της Τριπολιτσάς

Τα μετά τη φυλάκιση

2. Θεόδωρος Νέλος ή παπα χατζη-Θεόδωρος

3. Παναγιώτης Χατζής

4. Βασίλειος ιερέας Ευσταθίου

ΝΑΟΙ (ΠΕΡΑΝ ΤΟΥ ΕΝΟΡΙΑΚΟΥ), ΕΞΩΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΑΓΙΩΝΥΜΙΑ ΤΟΥ ΓΑΡΖΕΝΙΚΟΥ

1. Άγιος Γεώργιος

2. Άγιος Δημήτριος

3. Αγία Βαρβάρα

4. Άγιοι Ανάργυροι

5. Άγιος Νικόλαος

6. Άγιος Ιωάννης

7. Άγιος Ανδρέας

8. Αγία Παρασκευή

9. Ζωοδόχος Πηγή

10. Άγιος Χριστόφορος

11. Ανάληψη

12. Άγιος Αθανάσιος

13. Προφήτης Ηλίας

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

Περιλήψεις από αιτήσεις για αδειοδότηση προς ανέγερση ή επισκευήιερών ναών κατά την Οθωνική περίοδο

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

Τα στοιχεία για τον Γαρζενίκο από την απογραφή πληθυσμού του έτους 1851

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΤΟΥ ΓΑΡΖΕΝΙΚΟΥ

Θεοδώρα Βασιλοπανάγου,μια Γαρζενικιώτισσα του Νησιού (Μεσσήνης)

Από τα κείμενα τριών συμβολαίων του 19ου αιώνα, το πρώτο προικοσύμφωνο και τα άλλα δύο πωλητήρια, που συντάχθηκαν στο Νησί (Μεσσήνη) της Μεσσηνίας, σκιαγραφείται φευγαλέα η φιγούρα μιας γυναίκας από τον Γαρζενίκο, που παντρεύτηκε και έζησε στο Νησί. Το όνομά της είναι Θεοδώρα Βασιλοπούλου ή Βασιλοπανάγου. Ο πατέρας της, ο Πανάγος Βασιλόπουλος, ήταν Γαρζενικιώτης που ζούσε κατά τις αρχές της δεκαετίας του 1840 -μόνιμα ή εποχικά δεν ξέρουμε- στο Νησί, έχοντας αποκτήσει, πέρα από την περιουσία του στον Γαρζενίκο, σπίτι και κάποια κτήματα εκεί. Επίσης, παράλληλα με την ιστορία αυτής της γυναίκας προβάλλει και η ιστορία ενός χώρου, ενός οικοπέδου, εντός του Γαρζενίκου και των σπιτιών που φιλοξένησε από το μακρινό παρελθόν μέχρι τις μέρες μας. Σ’ αυτό μάς βοηθά ένα ακόμα πωλητήριο συμβόλαιο, που συντάχθηκε στη Βυτίνα το έτος 1901.

    Το πρώτο συμβόλαιο είναι ένα προικοσύμφωνο που συντάχθηκε στο Νησί στις 7 Αυγούστου 1842 από τον Ειρηνοδίκη Παμίσου Ηλία Γ. Βεργόπουλο, που τα χρόνια εκείνα εκτελούσε και χρέη συμβολαιογράφου. Και σ’ αυτό ο Πανάγος Βασιλόπουλος, ο πατέρας της Θεοδώρας, δίνοντας ως σύζυγο τη θυγατέρα του στον Δημήτριο Κατσίρη, κάτοικο Νησιού, συμφωνεί μαζί του για τα κινητά και ακίνητα προικώα πράγματα που παραχωρεί στην κόρη του, η οποία, όπως αναφέρεται στο προικοσύμφωνο, τότε ήταν «ηλικίας ετών είκοσιν έως είκοσι δύο», είχε γεννηθεί δηλαδή την εποχή που ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση.

    Το δεύτερο έγγραφο είναι ένα πωλητήριο συμβόλαιο που συντάχθηκε, επίσης, στο Νησί (που επίσημα ήδη είχε μετονομαστεί σε Μεσσήνη) στις 13 Δεκεμβρίου 1879 από τον συμβολαιογράφο Παμίσου Δημήτριο Ποτηρόπουλο. Μ’ αυτό η Θεοδώρα, κοντά εξήντα ετών και χήρα πλέον του Δημητρίου Κατσίρη, πωλεί στον Γαρζενικιώτη Αριστείδη Διονυσίου Γιαννακόπουλο έναν οικότοπο (οικόπεδο με ερείπιο μέσα) και έναν αγρό, που βρίσκονται στον Γαρζενίκο, κληρονομιά, όπως σημειώνεται, από τον πατέρα της. Και το τρίτο έγγραφο είναι, επίσης, πωλητήριο συμβόλαιο και μ’ αυτό πωλεί στον Δημητράκη Αγγελόπουλο, επίσης, κάτοικο Γαρζενίκου, ένα χωράφι της στη θέση «Γερολάκκωμα», προφανώς, το χωράφι που αναφέρεται ως προικώο της στο προικοσύμφωνο του 1842.

    Τα τρία συμβόλαια βρίσκονται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ) Νομού Μεσσηνίας (Συμβολαιογραφικά Αρχεία Περιφέρειας Ειρηνοδικείου Παμίσου, ΑΒΕ 47, Συμβολαιογραφών Ειρηνοδίκης Παμίσου Ηλίας Ποτηρόπουλος και Συμβολαιογράφος Παμίσου Δημήτριος Ποτηρόπουλος). Ευχαριστώ την προϊσταμένη των ΓΑΚ/Αρχείων Νομού Μεσσηνίας κα Αναστασία Μηλίτση - Νίκα που διευκόλυνε την έρευνά μου.

    Θα δούμε αναλυτικά τα τρία συμβόλαια και θα προσπαθήσουμε μαζί με άλλα στοιχεία να συνθέσουμε μια πρώτη εικόνα για τους ανθρώπους και τους χώρους που κινούνται. 

Επιλέξτε νομό για να δείτε τα μεταφορικά του προϊόντος:

* Για πιο ακριβή αποτελέσματα προσθέστε όλα τα προϊόντα στο καλάθι σας και υπολογίστε τα μεταφορικά στην ολοκλήρωση της παραγγελίας. Οι δυσπρόσιτες περιοχές επιβαρύνονται με 2.5€

Στείλτε μας την απορία σας για το προϊόν.
Δείτε επίσης
 
 

(c) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΩΔΩΝΗ - All rights reserved - Υλοποίηση, φιλοξενία: Hyper Center -