• Ταυτότητες και ετερότητες
Σύμβολα, συγγένεια, κοινότητα στην Ελλάδα - ΒαλκάνιαΣυγγραφέας: Αλεξάκης Ελευθέριος Π.

«Κοινός τόπος είναι τώρα ότι η Εθνολογία και η Ανθρωπολογία έχουν αντικείμενο το "άλλο", το "διαφορετικό", θα έλεγα το "εξωτικό". Πώς καθορίζεται όμως το άλλο; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του; Πρόκειται για λαούς απομακρυσμένους από μας γεωγραφικά; Πρόκειται για εθνότητες των οποίων ο τρόπος ζωής δεν έχει τίποτα κοινό με το δικό μας;

Η επικρατούσα σήμερα άποψη είναι ότι η έννοια του "διαφορετικού", της "ετερότητας" είναι πολύ σχετική. Το πρόβλημα έχει επανατοποθετηθεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια που οι εθνολόγοι και οι κοινωνικοί ανθρωπολόγοι έχουν αρχίσει να μελετούν τις δικές τους κοινωνίες και τους δικούς τους πολιτισμούς. (...)

Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος στη συμβολική μελέτη των κοινωνικών θεσμών. (...) Τα σύμβολα μπορούν να εκφράζουν αφηρημένες ιδέες, θεσμούς, κοινωνικές ομάδες (την κοινότητα, την πατρίδα, την οικογένεια κ.τ.λ.). Γι' αυτό το λόγο το ενδιαφέρον των ανθρωπολόγων και των εθνολόγων έχει στραφεί στη μελέτη των συμβόλων σε συσχετισμό με τους θεσμούς και τις κοινωνικές δομές. Η μελέτη εξάλλου είναι αναγκαία, γιατί το κοινωνικό και πολιτισμικό (συμβολικό) σύστημα ενός λαού αποτελούν ένα αδιαίρετο και στερεά αρθρωμένο σύνολο. (...) Οι λαοί γενικά στους οποίους παρατηρούμε αυτές τις αρχές οργάνωσης (συμπληρωματική συγγένεια/συμπληρωματική καταγωγή) έχουν διάφορα σύμβολα για να δηλώσουν και να διαφοροποιήσουν αυτές τις έννοιες, π.χ καταγωγή από τον πατέρα: σπέρμα, νεφρά. Καταγωγή από τη μητέρα: μήτρα, μαστοί κ.τ.λ. Εκφράσεις όπως "προέρχονται από ένα σπόρο", "από μία κοιλιά" ή "έχουν βυζάξει από ένα βυζί" είναι συνηθισμένες σε πολλούς λαούς. Όπως λέει ο Schneider, τα σύμβολα της συγγένειας προέρχονται συνήθως από τα όργανα αναπαραγωγής και διατροφής των παιδιών. (...)

Είναι πλέον διαπιστωμένο ότι οι κοινωνικές δομές δεν παρέχουν νοήματα ή μηνύματα. Αυτό το κάνουν τα σύμβολα. Για την κατανόηση επομένως της συλλογικής συνείδησης της κοινότητας είναι απαραίτητη η μελέτη των συμβόλων της και ένα τέτοιο είναι ο χορός. Η ανάγκη της κοινότητας να εκφράσει την ταυτότητά της έχει ονομαστεί "Εθνογνωμία" ("Ethnognomony") ή "πολιτιστικός τοτεμισμός" και οδηγεί σε μια διαφορετική αντίληψη για την κοινωνία πέρα από τη γνωστή δομολειτουργική»

Είδος: Βιβλίο
ISBN: 960-385-094-2
ISBN-13: 978-960-385-094-6
Έτος έκδοσης: 2006
Πρώτη έκδοση: Ιούλιος 2006
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
Διαστάσεις: 17x24
Σελίδες: 400

ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ
α) Το σύμπλεγμα του αίματος: Πατρογραμμικές ομάδες και αντεκδίκηση στους Έλληνες Βλάχους του Κεφαλόβρυσου (Μετζιτιέ) Πωγωνίου
β) Περί της Βιτόρας ή του στοιχειού του σπιτιού: Η συμβολική συγκρότηση της οικογένειας και της συγγένειας στους Αρβανίτες της Αττικής
γ) «Το αίμα και το λάδι»: Φυσική και πνευματική συγγένεια σε μια αρβανίτικη κοινότητα. Η περίπτωση του Κουβαρά ΝΑ. Αττικής - Λαυρεωτικής
δ) Γυναίκες, γάλα, συγγένεια: Κοινά παλαιοβαλκανικά στοιχεία στον λαϊκό πολιτισμό των βαλκανικών λαών
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
α) «Εμείς και οι άλλοι»: Εθνοϊστορικές προσεγγίσεις στα περιηγητικά κείμενα για τη Μάνη
β) Η διαπραγμάτευση της συλλογικής ταυτότητας στους Έλληνες Βλάχους του Κεφαλόβρυσου (Μετζιτιέ) Πωγωνίου
γ) Χορός, εθνοτικές ομάδες και συμβολική συγκρότηση της κοινότητας στο Πωγώνι της Ηπείρου. Μελέτη μιας περίπτωσης
δ) Μια περίεργη παράδοση δρακοντοκοκτονίας από την Επίδαυρο Λιμηρά Λακωνίας
ε) Συμβολικός ανταγωνισμός μεταξύ κοινοτήτων στην Ναυπακτία. Δομική προσέγγιση ενός μύθου
στ) Από την τοπική στη θρησκευτική κοινότητα. Ιερός χώρος, αιματηρές θυσίες και λατρεία των νεκρών στο Μανταμάδο Λέσβου
ζ) Εθνολογικές παρατηρήσεις στα κορμπάνια της ΝΑ Αττικής. Πολιτισμική παράδοση, αστική ανάπτυξη και προσαρμογή
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΤΟΠΩΝ ΚΑΙ ΟΝΟΜΑΤΩΝ
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΛΕΞΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΩΝ
RESUME

Αλεξάκης Ελευθέριος Π.

Ο Λευτέρης Αλεξάκης κατάγεται από τη Λακωνία. Σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία με υποτροφία του ΙΚΥ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (1962-1967) και Εθνολογία και Κοινωνική Ανθρωπολογία στο Universite Libre de Bruxelles (1968-1970). Πήρε το διδακτορικό του δίπλωμα με άριστα από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων το 1980. Από το 1974 είναι μόνιμος ερευνητής και από τον Ιούνιο του 1996 διευθυντής ερευνών στο Κέντρο Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών. Ασχολείται κυρίως με το ελληνικό σύστημα συγγένειας και την Εθνολογία και Εθνοϊστορία των Βαλκανικών λαών. Έχει δημοσιεύσει πολλές μελέτες και έχει γράψει τα σενάρια δύο εθνογραφικών ντοκυμαντέρ, που προβλήθηκαν από την ΕΡΤ. Είναι μέλος πολλών επιστημονικών εταιρειών και διετέλεσε πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Εθνολογίας από το 1992 έως το 1996 και από το 1998 έως το 2000. Έχει διδάξει ως επισκέπτης καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (1996-1997). Επίσης έχει διδάξει με ανάθεση από τον τομέα "Εισαγωγή στην Κοινωνική Ανθρωπολογία" στους μεταπτυχιακούς φοιτητές της Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (1999-2000).

Επιλέξτε νομό για να δείτε τα μεταφορικά του προϊόντος:

* Για πιο ακριβή αποτελέσματα προσθέστε όλα τα προϊόντα στο καλάθι σας και υπολογίστε τα μεταφορικά στην ολοκλήρωση της παραγγελίας. Οι δυσπρόσιτες περιοχές επιβαρύνονται με 2.5€

Στείλτε μας την απορία σας για το προϊόν.
Δείτε επίσης
 
 

(c) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΩΔΩΝΗ - All rights reserved - Υλοποίηση, φιλοξενία: Hyper Center -